{"id":46,"date":"2023-03-10T11:29:55","date_gmt":"2023-03-10T10:29:55","guid":{"rendered":"https:\/\/wordpress-1074717-3818660.cloudwaysapps.com\/?page_id=46"},"modified":"2026-01-26T17:11:31","modified_gmt":"2026-01-26T16:11:31","slug":"10-rzeczy-o-koloseum","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/colosseo-roma.it\/pl\/odkrywac\/koloseum\/10-rzeczy-ktore-warto-wiedziec-o-koloseum\/","title":{"rendered":"10 rzeczy, kt\u00f3re warto wiedzie\u0107 o Koloseum"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

DZIESI\u0118\u0106 RZECZY, KT\u00d3RE WARTO WIEDZIE\u0106 O KOLOSEUM<\/h1>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
1. Kolosalne... wymiary<\/h5>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Koloseum to eliptyczny budynek o d\u0142ugo\u015bci 189 metr\u00f3w (100 metr\u00f3w mniej ni\u017c Costa Concordia, red.) i szeroko\u015bci 156 metr\u00f3w, zajmuj\u0105cy powierzchni\u0119 24 000 metr\u00f3w kwadratowych i wysoko\u015bci ponad 48 metr\u00f3w. Posiada oko\u0142o 80 wej\u015b\u0107 i mo\u017ce pomie\u015bci\u0107 oko\u0142o 50 000 widz\u00f3w.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
2. Prace w toku.<\/h5>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Jego budowa trwa\u0142a nieco ponad pi\u0119\u0107 lat: od 75 do 80 r. n.e. Do budowy samej zewn\u0119trznej \u015bciany wykorzystano ponad 100 000 metr\u00f3w sze\u015bciennych trawertynu.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
3. Imi\u0119, tajemnica.<\/h5>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Pocz\u0105tkowo nazywa\u0142o si\u0119 Amfiteatrem Flawiusz\u00f3w (zosta\u0142o zbudowane przez Wespazjana i Tytusa z dynastii Flawiusz\u00f3w, red). Nazwa \"Koloseum\" pojawi\u0142a si\u0119 dopiero w \u015bredniowieczu: najbardziej wiarygodna teoria g\u0142osi, \u017ce zosta\u0142o tak nazwane, poniewa\u017c zosta\u0142o zbudowane w pobli\u017cu pos\u0105gu \"kolosa\" Nerona, kt\u00f3ry sta\u0142 kilka metr\u00f3w od amfiteatru. Inni twierdz\u0105, \u017ce nazwa pochodzi od lokalizacji, poniewa\u017c stoi na wzg\u00f3rzu, na kt\u00f3rym kiedy\u015b sta\u0142a \u015bwi\u0105tynia Izydy (st\u0105d Collis Isei). Istnieje jednak r\u00f3wnie\u017c czarna legenda, \u017ce wcze\u015bniej by\u0142a to poga\u0144ska \u015bwi\u0105tynia, w kt\u00f3rej czczono diab\u0142a. A pod koniec ka\u017cdej ceremonii kap\u0142ani pytali czcicieli: \"Colis Eum?\" (\"Czy go czcisz?\").<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
4. Bez Koloseum nie istnia\u0142oby wiele historycznych budynk\u00f3w.<\/h5>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Marmur z fasady i niekt\u00f3rych wewn\u0119trznych cz\u0119\u015bci Koloseum zosta\u0142 wykorzystany do budowy Bazyliki \u015awi\u0119tego Piotra, a tak\u017ce budynk\u00f3w cywilnych, takich jak Palazzo Barberini. Popad\u0142szy w zaniedbanie, przez d\u0142ugi czas amfiteatr by\u0142 wykorzystywany jako \u017ar\u00f3d\u0142o materia\u0142\u00f3w budowlanych. Tak by\u0142o a\u017c do XVIII wieku, kiedy to powr\u00f3ci\u0142a mi\u0142o\u015b\u0107 do staro\u017cytnych pozosta\u0142o\u015bci Rzymu. Szacuje si\u0119, \u017ce z biegiem czasu pozosta\u0142a tylko jedna trzecia oryginalnej konstrukcji.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
5. Film historyczny? Nie, horror.<\/h5>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

W czasach gladiator\u00f3w Koloseum zyska\u0142o z\u0142owrog\u0105 reputacj\u0119, do tego stopnia, \u017ce uznano je za jedn\u0105 z 7 bram piekie\u0142 (zgin\u0119\u0142y tam dziesi\u0105tki tysi\u0119cy ludzi). M\u00f3wi si\u0119, \u017ce odbywa\u0142y si\u0119 tam rytua\u0142y przeb\u0142agalne z wykorzystaniem krwi zmar\u0142ych na arenie. W \u015bredniowieczu bandy rozb\u00f3jnik\u00f3w u\u017cywa\u0142y go do grzebania swoich ofiar. A w XVI wieku sta\u0142 si\u0119 celem mag\u00f3w i czarnoksi\u0119\u017cnik\u00f3w, kt\u00f3rzy najwyra\u017aniej lubili zio\u0142a o magicznych mocach, kt\u00f3re ros\u0142y w\u015br\u00f3d jego ruin.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
6. To troch\u0119 jak d\u017cungla.<\/h5>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Dziwne, ale prawdziwe: od kilku stuleci eksperci botaniczni badaj\u0105 flor\u0119 rosn\u0105c\u0105 dziko wewn\u0105trz Koloseum. W ruinach zakorzeni\u0142o si\u0119 ponad 350 r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w ro\u015blin, z kt\u00f3rych niekt\u00f3re s\u0105 egzotycznego pochodzenia i kt\u00f3rych wzrostowi sprzyja\u0142 mikroklimat amfiteatru.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
7. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c u\u017cywany jako basen.<\/h5>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Przez pewien czas na arenie odbywa\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nauromachiae, przedstawienia bitew morskich w wodzie, ale nie by\u0142y one tak udane jak igrzyska gladiator\u00f3w. Wed\u0142ug Martina Crappera, wyk\u0142adowcy in\u017cynierii l\u0105dowej i \u015brodowiskowej na Uniwersytecie w Edynburgu, woda przep\u0142ywa\u0142a przez szereg wewn\u0119trznych studni i rur pod trybunami. Wype\u0142nienie ca\u0142ej areny zaj\u0119\u0142o oko\u0142o siedmiu godzin.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
8. ...I przykryte du\u017c\u0105 os\u0142on\u0105 przeciws\u0142oneczn\u0105.<\/h5>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

W s\u0142oneczne dni Koloseum by\u0142o przykryte \u017caglem sk\u0142adaj\u0105cym si\u0119 z oko\u0142o 80 tr\u00f3jk\u0105tnych \u017cagli, kontrolowanych przez 320 lin no\u015bnych. Pow\u00f3d jest \u0142atwy do odgadni\u0119cia: aby unikn\u0105\u0107 udaru s\u0142onecznego dla widz\u00f3w podczas po\u0142udniowych pokaz\u00f3w.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
9. W kinie.<\/h5>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Koloseum by\u0142o planem wielu film\u00f3w. Jednak film, kt\u00f3ry przyni\u00f3s\u0142 mu \u015bwiatow\u0105 s\u0142aw\u0119, Gladiator, nie zosta\u0142 nakr\u0119cony w Koloseum. W rzeczywisto\u015bci seria czkawek sk\u0142oni\u0142a re\u017cysera Ridleya Scotta do nakr\u0119cenia niekt\u00f3rych scen w rzymskim amfiteatrze El Jem w Tunezji i zrekonstruowania jednej na Malcie, gdzie zaj\u0119\u0142o to 19 tygodni i tylko cz\u0119\u015bciowo: wi\u0119kszo\u015b\u0107 zosta\u0142a odtworzona na komputerze.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
10. Nowy, a raczej stary wygl\u0105d.<\/h5>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Pod koniec wrze\u015bnia faza przygotowawcza powinna zosta\u0107 zako\u0144czona i b\u0119dzie mo\u017cna rozpocz\u0105\u0107 renowacj\u0119 fasady Koloseum, kt\u00f3ra oczyszczona ze smogu powr\u00f3ci do l\u015bni\u0105cej bieli trawertynu. Szacowany koszt operacji, sponsorowanej przez Tod's, wynosi 25 milion\u00f3w euro.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

DZIESI\u0118\u0106 RZECZY, KT\u00d3RE WARTO WIEDZIE\u0106 O KOLOSEUM 1. Wymiary... kolosalne Koloseum to eliptyczny budynek o d\u0142ugo\u015bci 189 metr\u00f3w (100 metr\u00f3w mniej ni\u017c Costa Concordia, red.) i szeroko\u015bci 156 metr\u00f3w, zajmuj\u0105cy powierzchni\u0119 24 000 metr\u00f3w kwadratowych i wysoko\u015bci ponad 48 metr\u00f3w. Ma oko\u0142o 80 wej\u015b\u0107 i mo\u017ce pomie\u015bci\u0107 oko\u0142o 50 000 [...].<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":528,"menu_order":8,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"site-sidebar-layout":"no-sidebar","site-content-layout":"page-builder","ast-site-content-layout":"full-width-container","site-content-style":"unboxed","site-sidebar-style":"unboxed","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"disabled","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"disabled","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"iawp_total_views":1652,"footnotes":""},"class_list":["post-46","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/colosseo-roma.it\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/46","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/colosseo-roma.it\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/colosseo-roma.it\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/colosseo-roma.it\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/colosseo-roma.it\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/colosseo-roma.it\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/46\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/colosseo-roma.it\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/528"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/colosseo-roma.it\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}